Hoofdstuk 13 van 19
In uitvoering

De fehl-reactie

Ondanks alle goede voorzorgen en oplettendheid kan het toch gebeuren dat tijdens of na de massage een fehl-reactie optreedt.

Een directe fehl-reactie treedt op tijdens de behandeling. Een klant kan acuut pijn ervaren aan het behandelende bindweefsel. Er treedt misselijkheid, hoofdpijn, duizeligheid en of algehele malaise op. Ook kan de klant onrustig worden en zweterig aanvoelen. Een fehl-reactie wordt vaak als vervelend of zelfs ‘bedreigend’ ervaren. Dit komt door de overstimulatie van het orthosympathische systeem.

Blijf als behandelaar altijd rustig. Wanneer de behandelaar een onrustige, onzekere handelswijze uitstraalt, dan ontspoort het systeem nog verder. Bij gezonde mensen gaat er eigenlijk nooit iets fout. Men voelt zich voor enige ogenblikken vrij beroerd, maar dit is altijd van voorbijgaande aard. Voor mensen met onderliggende klachten is het verhaal anders. In het ergste geval kan de klant flauwvallen. Een vasovagale collaps kan voor een bloeddrukdaling zorgen, waardoor de hersenen tijdelijk te weinig zuurstof ontvangen. Dit geeft nooit blijvende schade, iedereen hersteld hiervan.

Pas bij een fehl-reactie een van de onderstaande strategieën toe in de volgende volgorde:

  • Techniek herhalen
  • Huidtechniek herhalen
  • Ontstoringstechnieken, haaltechniek de bekken of borstgang
  • Staken van de behandeling

1. Herhaal de techniek

  • Herhaal de techniek twee- of driemaal
  • Werk rustig en geconcentreerd
  • Pas mildere technieken toe als de reactie blijft.

2. Pas een mildere techniek toe

  • Pas de huidtechnieken toe. De huidtechniek is een milde techniek, waarmee je de balans tussen het sympathisch en parasympathisch zenuwstelsel in het lichaam weer kunt herstellen.
  • Pas een ontstoringstechniek toe als de reactie blijft.
  • Staak eventueel de behandeling.

3. Pas een ontstoringstechniek toe

Ontstoringstechnieken zijn:

  • Bekkengang
    Deze ontstoringstechniek kun je toepassen bij de behandeling van de buik en benen. De bekkengang loopt langs het bekken. Strijk met je middelvinger of wijsvinger langs de rand van het bekken richting de navel. Deze techniek kun je goed toepassen bij onwelzijn.
  • Borstgang
    Pas deze techniek toe bij de behandeling van gezicht en decolleté. Bij de borstgang strijk je langs de onderste rib naar je toe. Deze techniek kun je aan beide zijden toepassen of alleen aan de zijde waar de meeste klachten zijn.
  • Schedelrand
    Haal je vingers achter het achterhoofdsbeen. Geef druk met je middelvinger. Deze ontstoringstechniek kun je toepassen bij hoofdpijn.
  • Wenkbrauw
    Haak je vingers achter de rand van de wenkbrauw. Geef druk met je middelvinger. Deze techniek kun je goed toepassen bij hoofdpijn.
  • Sacrumranden (heiligbeen)
    Het heiligbeen is het grootste bot van de wervelkolom. Strijk langs de randen van het heiligbeen van beneden naar boven.

4. Staak de behandeling

Als het toepassen van mildere technieken of de ontstoringstechniek geen verbetering geeft, kun je de behandeling staken. Het is belangrijk om de client gerust te stellen en zelf ook rustig te blijven. Hierdoor zal de client sneller ontspannen. Om ervoor te zorgen dat de client niet te veel afkoelt, kun je de client toedekken met een extra handdoek.

5. Geef uitleg aan de client

Soms treedt de ‘Fehl’ reactie pas op langere tijd na de behandeling. In principe kan een aan de behandeling gerelateerde fehl-reactie tot 24 uur na de behandeling nog optreden. Dit noemen we een indirecte ‘Fehl’ – reactie. Meestal is de toegepaste massage te intensief geweest en komt het zenuwstelsel niet in de herstelfase. Een volgende behandeling dient er minder intensief gemasseerd te worden. Een heel enkele keer blijft een klant negatief reageren op de bindweefselmassage. De conclusie kan zijn dat de bindweefselmassage geen geschikte massagevorm is voor deze persoon.